Η μελέτη της Επιβάρυνσης από τη φροντίδα στην άνοια έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς μελέτες δείχνουν πως η Επιβάρυνση από τη φροντίδα στην άνοια είναι μεγαλύτερη σε σχέση με άλλες νόσους. Ο βασικός σκοπός της παρούσας μελέτης είναι ο υπολογισμός της Επιβάρυνσης σε ένα δείγμα φροντιστών ασθενών με άνοια που διαμένουν στην Αθήνα, καθώς και η εύρεση των παραγόντων που την επηρεάζουν. Πρόκειται για συγχρονική μελέτη επισκόπησης και συσχέτισης σε 161 ασθενείς με άνοια και τους φροντιστές τους, οι οποίοι κατοικούν στην κοινότητα και επισκέφτηκαν ένα ιατρείο μνήμης.

Η Επιβάρυνση από τη φροντίδα μετρήθηκε με το Ερωτηματολόγιο Επιβάρυνσης του Zarit (Zarit Burden Interview, ZBI) και η κατάθλιψη των φροντιστών με την κλίμακα του Κέντρου Επιδημιολογικών Ερευνών για την Κατάθλιψη (Center for Epidemiological Studies Depression Scale, CES-D), ενώ τα κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών υπολογίστηκαν με χρήση σταθμισμένων κλιμάκων (γνωσιακή κατάσταση, λειτουργικότητα, διαταραχές συμπεριφοράς). Για την εύρεση των παραγόντων που επηρεάζουν την Επιβάρυνση, πραγματοποιήθηκε μια ιεραρχική ανάλυση παλινδρόμησης τριών σταδίων.

Οι περισσότεροι ασθενείς έπασχαν από νόσο του Alzheimer (n=101· 62,73%) σε μέτριο έως σοβαρό στάδιο άνοιας σύμφωνα με το MMSE (μέση τιμή MMSE=11,50) και παρουσίαζαν αδυναμία στην πραγματοποίηση δύο βασικών δραστηριοτήτων της καθημερινότητας κατά μέσον όρο. Σύμφωνα με την κλίμακα CSDD, 45 ασθενείς (27,95%) έπασχαν από κατάθλιψη, ενώ σύμφωνα με το NPI οι ασθενείς παρουσίαζαν 5 προβλήματα συμπεριφοράς κατά μέσον όρο.

Οι φροντιστές παρείχαν τις υπηρεσίες τους στους ασθενείς για μέσο χρονικό διάστημα 3,6 χρόνια και για περισσότερο από 70 ώρες την εβδομάδα. Σχεδόν οι μισοί (n=80· 49,06%) από τους 161 φροντιστές παρουσίαζαν υψηλή επιβάρυνση (ZBI>40) και 36 φροντιστές (22,4%) είχαν κατάθλιψη σύμφωνα με την κλίμακα CES-D (αποτέλεσμα≥24). Η ιεραρχική ανάλυση παλινδρόμησης κατέδειξε πως όλα τα επίπεδα που εισήχθησαν ιεραρχικά στο μοντέλο συνέβαλαν ανεξάρτητα στη διακύμανση της επιβάρυνσης (δημογραφικά στοιχεία ασθενών και φροντιστών, κλινικά χαρακτηριστικά των ασθενών και χαρακτηριστικά της φροντίδας). Η μικρότερη ηλικία του φροντιστή, οι διαταραχές συμπεριφοράς στο πλαίσιο της άνοιας και η κατάθλιψη του φροντιστή παρουσίασαν ανεξάρτητη συσχέτιση με την Επιβάρυνση από τη φροντίδα. Το R2 του τελικού μοντέλου ήταν 0,472.

Η άνοια προκαλεί σημαντική επιβάρυνση στους φροντιστές των ασθενών. Η Επιβάρυνση από τη φροντίδα είναι μια πολύπλοκη έννοια, η οποία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες των ασθενών και των φροντιστών. Στην καθημερινή κλινική πρακτική, η Επιβάρυνση των φροντιστών πρέπει να αξιολογείται.

Α.Α. Μούγιας, Α. Πολίτης, Μ. Μούγιας, Ε. Κοτρώτσου, Π. Σκαπινάκης, Δ. Δαμίγος, Β.Γ. Μαυρέας

Πήρες άρθρο (στα αγγλικά): http://www.psych.gr/documents/psychiatry/26.1-EN-2015-28.pdf


Πρακτικές συμβουλές

Μερικές πρακτικές συμβουλές που μπορεί να βοηθήσουν κατ’ αρχήν τους ίδιους τους φροντιστές είναι οι εξής:

* Ζητήστε βοήθεια από την οικογένεια. Είναι σημαντικό να δέχεται ο φροντιστής βοήθεια από άλλα μέλη της οικογένειας, όταν αυτή είναι διαθέσιμη, και να μην σηκώνει μόνος όλο το βάρος της φροντίδας του ασθενούς. Αν τα μέλη της οικογένειά δεν βοηθούν ή είναι ακόμα και επικριτικά απέναντί του επειδή δεν κατανοούν το πρόβλημα, ένα οικογενειακό συμβούλιο όπου θα συζητηθεί το θέμα, μπορεί να βοηθήσει.

* Μοιραστείτε τα προβλήματά σας. Επιβάλλεται να μοιράζεστε με άλλους τους προβληματισμούς σας, τόσο σχετικά με τη φροντίδα του ασθενούς όσο και γενικότερα. Το να αναγνωρίσει κανείς ότι αυτά που νιώθει είναι μια φυσιολογική αντίδραση στην κατάσταση που βιώνει, κάνει τα πράγματα ευκολότερα. Προσπαθήστε να δεχτείτε την υποστήριξη που σας προσφέρουν οι άλλοι, ακόμη και αν αισθάνεστε ότι τους επιβαρύνετε. Προσπαθήστε να σκεφτείτε το μέλλον και να έχετε κάποιον που να μπορεί να σας βοηθήσει σε μια επείγουσα κατάσταση. Ας σημειωθεί εδώ η σημασία του οικογενειακού γιατρού ή άλλων ειδικών που θα γνωρίζουν το ιστορικό του ασθενούς σας και στους οποίους θα έχετε πρόσβαση.

* Βρείτε χρόνο για τον εαυτό σας. Αυτό θα σας επιτρέψει τελικά να φροντίσετε αποτελεσματικότερα και τον ασθενή. Αναζητήστε ασχολίες που σας ξεκουράζουν, διατηρήστε κοινωνικές επαφές και συναναστροφές, φροντίστε την υγεία σας. Για να εξασφαλίσετε περισσότερο χρόνο για σας, προσπαθήστε να βρείτε κάποιον να αναλάβει τη φροντίδα του ασθενούς τις συγκεκριμένες ώρες.

* Αναγνωρίστε τα όρια της αντοχής σας. Πόσο κοντά βρίσκεστε ψυχικά και σωματικά, στα όρια σας; Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι σε θέση να συνειδητοποιήσουν πόσο κοντά βρίσκονται στην κατάρρευση, εάν να προσέξουν τα προειδοποιητικά σημάδια. Μη διστάσετε να μιλήσετε σχετικά και να ζητήσετε κατευθύνσεις και βοήθεια.

* Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας ή τον ασθενή για τα προβλήματα που συναντάτε. Θυμηθείτε: η νόσος είναι η πραγματική αιτία. Αν αισθάνεστε ότι οι σχέσεις σας με τους φίλους σας και την οικογένειά σας φθείρονται, μην κατηγορείτε αυτούς ή τον εαυτό σας. Προσπαθήστε να βρείτε τι προκαλεί αυτή την αποξένωση και συζητήστε το μαζί τους. Οι σχέσεις με τους άλλους αποτελούν πάντα μια πολύτιμη πηγή στήριξης για όλους μας.

* Ζητήστε βοήθεια και δεχτείτε συμβουλές. Θα σας βοηθήσει να ζητήσετε να ενημερωθείτε σχετικά με τη νόσο του προσώπου που φροντίζετε. Η τακτική ενημέρωση επιτρέπει το ξεκαθάρισμα παρανοήσεων, την πρόληψη προβλημάτων και την αξιοποίηση των όποιων δυνατοτήτων διαγράφονται ιατρικά ή σε επίπεδο πρόνοιας.

* Θυμηθείτε ότι είστε σημαντικός/ή. Είστε σημαντικός/ή για τον εαυτό σας. Επίσης είστε σημαντικό πρόσωπο στη ζωή του ασθενούς και αυτός είναι ένας ακόμα λόγος για να φροντίζετε τον εαυτό σας.

Κώστας Νικολάου νευρολόγος-ψυχίατρος και Αρετή Ευθυμίου – ψυχολόγος

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com

Pin It on Pinterest

Share This