Γερμανία

Το γερμανικό σύστημα υγείας ανήκει στην κατηγορία της κοινωνικής ασφάλισης (μοντέλο Bismarck), με τη δημόσια καθολική κάλυψη να αγγίζει το 88,8% το 2013. Σε όλα τα επίπεδα υπάρχουν αυτοδιοικούμενοι οργανισμοί και δομές, στους οποίους εκχωρούνται όλες εκείνες οι αρμοδιότητες για την οργάνωση, παροχή και χρηματοδότηση των υπηρεσιών. Τα 136 ασφαλιστικά ταμεία έχουν θεσμικό ρόλο στην πλευρά της ασφάλισης και της αποζημίωσης των προμηθευτών, ενώ οι 17 περιφερειακές ενώσεις των συμβαλλόμενων ιατρών με τα ασφαλιστικά ταμεία στην πλευρά της ζήτησης. Από το 2009, το Κεντρικό Ταμείο Υγείας μαζί με το προϋπάρχουν πλαίσιο είναι οι αποκλειστικοί υπεύθυνοι για τη χρηματοδότηση και την παροχή των υγειονομικών υπηρεσιών. Μέσα από διαβουλεύσεις αποφασίζουν τόσο για το μείγμα των παρεχόμενων υπηρεσιών, όσο τις τιμές και τα συμβόλαια αποζημίωσης των παρόχων.
Η Π.Φ.Υ παρέχεται κατά 75% από ιδιώτες ιατρούς (solo practice) και κατά 25% από συνεργασία και συστέγαση με άλλους (group practice), χωρίς κάποιο αυστηρό σύστημα «πυλωρού». Από το 2004 επιτρέπεται η λειτουργία πολυκλινικών με αντικείμενο την Π.Φ.Υ. Επίσης, εισάγονται κάποια κίνητρα στους ασφαλισμένους για την εγγραφή τους σε σχήματα οικογενειακής ιατρικής, εφόσον ακολουθήσουν ένα πιο αποτελεσματικό gatekeeping. Κάθε ασφαλισμένος είναι ελεύθερος στην επιλογή γενικού ιατρού ή και ειδικού από τη λίστα των συμβεβλημένων με το ταμείο τους, ενώ η επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η Π.Φ.Υ περιλαμβάνει υπηρεσίες πρόληψης και προαγωγής της υγείας, οδοντιατρική φροντίδα, φυσικοθεραπείες, φάρμακα, νοσηλεία κατ’ οίκον και διαχείριση ασθενών με χρόνιες παθήσεις.
Η χρηματοδότηση του συστήματος συνίσταται κυρίως από τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών (70%), από την γενική κυβέρνηση (7%) και ιδιωτική συμμετοχή των ασφαλιζόμενων στο κόστος (13%). Η συμμετοχή είναι 10€ ανά επίσκεψη σε οικογενειακό ιατρό και οδοντίατρο. Το Κεντρικό Ταμείο Υγείας συλλέγει τις εισφορές από τα ασφαλιστικά ταμεία και τις ανακατανέμει με βάση τον αριθμό, δημογραφικών και νοσολογικών στοιχείων των ασφαλισμένων, ύστερα από διαπραγμάτευση μέσω τμηματικών προϋπολογισμών. Οι ασφαλιστικοί οργανισμοί αποζημιώνουν τις περιφερειακές ενώσεις των ιατρών με κατά κεφαλήν συνολική αμοιβή, και στη συνέχεια αυτές αμείβουν τους τα μέλη τους σύμφωνα με την «Ενιαία Κλίμακα Αξιών» (Uniform Value Scale) για 150 υπηρεσιών (πακέτων).

Μ. Βρετανία

Το βρετανικό σύστημα υγείας ανήκει στην κατηγορία των εθνικών συστημάτων υγείας (μοντέλο Beveridge), με καθολική δωρεάν κάλυψη. Το υπουργείο Υγείας διασφαλίζει την απόδοση των υπηρεσιών υγείας σε περιφερειακό επίπεδο με τις 10 Διευθύνσεις στρατηγικού Χαρακτήρα, και σε τοπικό επίπεδο με τα 151 PrimaryCareTrusts (PCTs) που καλύπτουν περίπου 340.000 κατοίκους. Τα PCTs είναι υπεύθυνα για τον συντονισμό και την παροχή της Π.Φ.Υ μέσω συνάψεων συμβάσεων με επαγγελματίες γενικούς ιατρούς (GPs) και οργανισμούς
Η Π.Φ.Υ. στηρίζεται στους GeneralPractitioner (GPs), οι οποίοι ελέγχουν την χρήση των υγειονομικών υπηρεσιών και την ροή των ασθενών στις ανώτερες βαθμίδες φροντίδας. Η πλειοψηφία αυτών είναι ιδιώτες που εργάζονται στα ιδιωτικά τους ιατρεία (solo practice), ενώ οι υπόλοιποι εργάζονται είτε σε ομαδική βάση (group practice), είτε στις 1200 δημόσιες ή ιδιωτικές δομές με μισθωτή εργασία.
Συμπληρωματικό ρόλο στην Π.Φ.Υ έχουν και άλλοι επαγγελματίες υγείας όπως οι νοσηλευτές, οι γυναικολόγοι, οι ψυχίατροι, οι ορθοπεδικοί και οι φυσικοθεραπευτές, καθώς και υπηρεσίες όπως το NHS Direct (μια τηλεφωνική και διαδικτυακή υπηρεσία πληροφοριών) και τα 90 Walk-in κέντρα, τα οποία παρέχουν πρώτες βοήθειες όλο το χρόνο σε σημεία συγκέντρωσης. Η επιλογή των GPs είναι ελεύθερη, βάσει της γεωγραφικής περιοχής όπου διαμένουν οι ασφαλιζόμενοι, και είναι διαθέσιμοι 24 ώρες και υπεύθυνοι για τις διαγνωστικές, προληπτικές και θεραπευτικές υπηρεσίες της Π.Φ.Υ. Η χρηματοδότηση του NHS προέρχεται 83% από δημόσιους πόρους (μέσω της φορολογίας και ενός μέρους των εθνικών ασφαλιστικών εισφορών), 10% από τη συμμετοχή των ασφαλιζόμενων στο κόστος των υπηρεσιών και 35% από την ιδιωτική ασφάλιση. Το 80% των πόρων του NHS κατανέμονται στα PCTs με μια προσέγγιση «σταθμισμένη κατά κεφαλήν» (Weightcapitation), συνυπολογίζοντας την ηλικία, γεωγραφικές περιοχές, κοινωνικούς και υγειονομικούς δείκτες του πληθυσμού. Η αποζημίωση των ιδιωτών και των group practice ιατρών γίνεται με λίστα εγγεγραμμένων και «σταθμισμένη κατά κεφαλήν», σύμφωνα με τα συμβόλαια που έχουν υπογραφεί με τα PCTs, ενώ μπορούν να αγοράζουν υπηρεσίες δευτεροβάθμιας περίθαλψης από τα νοσοκομεία, με βάση τα συμβόλαια και αποζημίωσης κατά πράξη/υπηρεσία.
Υπάρχουν και πρόσθετες πληρωμές για ένα πλήθος υπηρεσιών για παράδειγμα εμβολιασμοί, νυχτερινή εργασία, κατ’ οίκον επισκέψεις, εργασία σε υποβαθμισμένες περιοχές και προαγωγή της υγείας. Μάλιστα, αν οι συνολικές δαπάνες είναι λιγότερες από τον προϋπολογισμό, τότε οι GPs μπορούν να χρησιμοποιήσουν το πλεόνασμα για τη βελτίωση του ιατρείου τους.

Σουηδία

Η Σουηδία διαθέτει ένα εθνικό σύστημα υγείας (μοντέλο Beveridge) καθολικής κάλυψης, που συγκροτείται από τα 21 περιφερειακά συμβούλια και τους 290 δήμους με μεγάλες αρμοδιότητες και εξουσίες.
Η Π.Φ.Υ παρέχεται από τα 1200 κέντρα υγείας (1/3 ιδιωτικά), τα οποία είναι στελεχωμένα από γενικούς ιατρούς (1 ανά 2500 κατοίκους), γυναικολόγους, ψυχίατρους, νοσηλεύτριες και φυσικοθεραπευτές. Στην Π.Φ.Υ περικλείονται και δομές με αντικείμενο τους περιοδικούς ελέγχους για την υγεία, τους εμβολιασμούς και τους ακτινοδιαγνωστικούς ελέγχους. Οι ασφαλισμένοι είναι ελεύθεροι να επιλέξουν το κέντρο υγείας και τον οικογενειακό γιατρό της προτίμησης τους. Για την αντιμετώπιση της ροής προς τα νοσοκομεία, έχουν θεσμοθετηθεί αντικίνητρα όπως υψηλότερη χρέωση στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων και μεγαλύτεροι χρόνοι αναμονής. Από το 2005, προβλέπεται ο κανόνας «0-7-90-90» με άμεση επαφή σε πάροχο Π.Φ.Υ εντός της ημέρας, επίσκεψη εντός 7 ημερών σε γενικό ιατρό, σε ειδικό ιατρό εντός 90 ημερών και τέλος αναμονή μεταξύ διάγνωσης και θεραπείας εντός 90 ημερών.
Η χρηματοδότηση του συστήματος γίνεται κατά 84% από την γενική κυβέρνηση μέσω φορολογίας και 15% από την ιδιωτική συμμετοχή των ασφαλισμένων (out-of-pocket). Η χρήση του συστήματος συνδυάζεται με χρεώσεις που ποικίλουν με τις υπηρεσίες (πρωτοβάθμια, κατ’ οίκον, συνταγογράφηση, οδοντιατρική), ενώ υπάρχει ένα ανώτατο όριο συμμετοχής, ειδικά για τους χρόνιους πάσχοντες. Τα άτομα μέχρι τα 20 έτη απαλλάσσονται από τις χρεώσεις.
Το κράτος συγκεντρώνει τους πόρους και τους κατευθύνει προς τους αυτοδιοίκητους θεσμούς για τη διαχείριση τους. Η αποζημίωση των συμβαλλόμενων ιατρών με την Π.Φ.Υ είναι κατά κεφαλήν και σε μικρότερο ποσοστό κατά πράξη (fee-for-service). Από την άλλη, οι ιατροί που εργάζονται στα κέντρα υγείας είναι έμμισθοι υπάλληλοι που απασχολούνται 40 ώρες την εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένου και της τηλεφωνικής παροχής υπηρεσιών εκτός ωραρίου.

Ολλανδία

Το ολλανδικό σύστημα υγείας ανήκει στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, με ισχυρή εναλλακτική παρουσία της ιδιωτικής ασφάλισης. Η ύπαρξη 30 δημόσιων φορέων ασφάλισης και 40 ιδιωτικών δημιουργεί έναν ελεγχόμενο ανταγωνισμό ως προς την ασφάλιση και παροχή των υγειονομικών υπηρεσιών, με κάλυψη που φτάνει το 99,8%.
Η Π.Φ.Υ παρέχεται κυρίως από τους οικογενειακούς ιατρούς, λειτουργώντας ως «φύλακες» (gatekeepers) για την πρόσβαση στη δευτεροβάθμια φροντίδα. Εκτός τους γενικούς ιατρούς, η Π.Φ.Υ περικλείει μαιευτήρες, οδοντιάτρους, οργανισμούς κατ’οίκον φροντίδας, ψυχολόγους και φυσικοθεραπευτές. Οι ασφαλισμένοι επιλέγουν ελεύθερα έναν γενικό ιατρό, μέσω του οποίου και μετά από παραπεμπτικό μπορούν να απευθυνθούν σε ειδικό ιατρό της προτίμησης τους. Η βασική ασφάλιση περιλαμβάνει ένα βασικό πακέτο υπηρεσιών, το οποίο είναι για όλους το ίδιο, όμως δίνεται η δυνατότητα επιπρόσθετης ασφάλισης για επιπλέον παροχές.
Η χρηματοδότηση γίνεται από τις εισφορές των εργοδοτών και των εργαζομένων, μαζί με μια επιπλέον υποχρεωτική μηνιαία καταβολή των ασφαλισμένων ανάλογα με το φορέα ασφάλισης. Το Συμβούλιο Ασφάλισης Υγείας συλλέγει τους πόρους και τους ανακατανέμει στους ασφαλιστικούς οργανισμούς στη βάση ετήσιων προϋπολογισμών. Η πλειοψηφία των συμβαλλόμενων ιατρών είναι ιδιώτες, όμως συναντώνται και συνεργασίες για την λειτουργία των 105 δομών «εκτός ωραρίου» (out-of-hours centre). Η αποζημίωση που λαμβάνουν οι ιατροί είναι ένα μοντέλο αμοιβών από κατά κεφαλήν με λίστα εγγεγραμμένου πληθυσμού (με συντελεστέςτην ηλικία, το φύλο, τον τόπο διαμονής και την επαγγελματική ιδιότητα), κατά επίσκεψη (consultation fee) για GPs, συνεισφορά από θεραπευτικές πράξεις που αυξάνουν την αποδοτικότητα των GPs ή υποκαθιστούν την δευτεροβάθμια περίθαλψη (fee-for-service) και τέλος παροχή υπηρεσιών εκτός ωραρίου.
Από την ανάλυση των συστημάτων προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα ως προς:
  • α) την χρηματοδότηση της Π.Φ.Υ από τη γενική φορολογία στην Μ. Βρετανία και τη Σουηδία, και από τα ασφαλιστικά ταμεία στην Γερμανία και την Ολλανδία,
  • β) τον ισχυρότερο ρόλο του οικογενειακού-γενικού στη Μ. Βρετανία και την Ολλανδία, σε σχέση με τη Γερμανία και τη Σουηδία, όπου υπάρχει μεγαλύτερη ευχέρεια επιλογής και πρόσβασης στους ειδικούς ιατρούς,
  • γ) την πληρωμή του προμηθευτή υπηρεσιών από τα ολοκληρωμένο εθνικού τύπου σύστημα της Σουηδίας, σε σχέση με τα συμβολαιακά συστήματα της Μ. Βρετανίας, Γερμανίας και της Ολλανδίας,
  • δ) την μεγαλύτερη αποκέντρωση των υπηρεσιών με εκχώρηση πόρων στη Σουηδία και την Ολλανδία σε σχέση με την Γερμανία και λιγότερο με την Μ. Βρετανία,
  • ε) τους τρόπους αποζημίωσης των ιατρών κατά κεφαλήν (σε όλες τις χώρες), κατά πράξη (Μ. Βρετανία, Σουηδία, Ολλανδία) και με μισθωτή εργασία (Σουηδία, Μ. Βρετανία),
  • στ) την εισαγωγή των προοπτικών προϋπολογισμών, με το ύψος να εξαρτάται από τον πληθυσμό και τα επιδημιολογικά και νοσολογικά χαρακτηριστικά του,
  • η) την εισαγωγή και συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην Π.Φ.Υ και την δημιουργία ενός εσωτερικού ανταγωνισμού και ζ) την εισαγωγή και συμμετοχή των ιδιωτικών δαπανών (out-of-pocket-payments), με τη συμμετοχή του ασφαλισμένου στο κόστος (co-payment) των υπηρεσιών.

Πηγή:

© 2016

Αλέξης Μπένος || Η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας: Πυλώνας του νέου συστήματος υπηρεσιών υγείας

Ζωή Τσίμτσιου || Παραδείγματα συστημάτων ΠΦΥ. Τι γίνεται στο εξωτερικό;

Σοφία Δημοπούλου || H ΠΦΥ στην Ελλάδα σήμερα

Χρήστος Λιονής || Η ΠΦΥ μπροστά στην πρόκληση της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης

Ευάγγελος Φραγκούλης || Μεταρρυθμίζοντας την ΠΦΥ από τη σκοπιά της ελληνικής γενικής ιατρικής

Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com

Pin It on Pinterest

Share This